DSC01103.jpg

Ο ναός του Αγίου Ιωάννου βρίσκεται στο νότιο μέρος του χωριού, δίπλα ακριβώς από το πρώην δημοτικό σχολείο, στον κεντρικότερο δρόμο του οικισμού και μέχρι πριν από μερικές δεκαετίες ήταν ο ενοριακός ναός. Ο μονόχωρος καμαροσκεπής ναός χτίστηκε το 1837 όπως αναφέρει η σχετική επιγραφή που βρίσκεται πάνω από την είσοδο του. Ωστόσο το εκπληκτικό ξυλόγλυπτο τέμπλο που κοσμεί το ναό εκτιμάται ότι είναι του 17ου-18ου αιώνα και ότι προσαρμόστηκε στο χώρο.

Προφανώς η ανάγκη για τη δημιουργία του ναού προέκυψε μετά την παραχώρηση της Παναγίας Γκουβερνιώτισσας (που μέχρι τότε ήταν ενοριακός ναός) από τον παπά Μιχάλη Μαγκαφουράκη, στον Πανάγιο Τάφο το 1826.

Αν σκεφτεί κανείς ότι στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρονται 10 χριστιανικές οικογένειες (και 10 τούρκικες οικογένειες) στον οικισμό “Potamies” η δημιουργία του νέου ναού σε διάστημα 11 χρόνων ήταν πραγματικά άθλος. Ήταν μια ταραχώδης περίοδος για το νησί αφού βρισκόταν σε εξέλιξη επαναστάσεις και οι χριστιανοί δεχόταν λυσσαλέα επίθεση από τους τούρκους.

Το Τέμπλο

Οι συνθέσεις του τέμπλου προέρχονται από το ζωικό βασίλειο και πλέκονται με το παγανιστικό πνεύμα που το εκπροσωπούν κυρίως οι φτερωτοί δράκοντες. Πυκνός εξάλλου είναι και ο συμβολισμός των σχεδίων και η σύνδεση τους με την ορθόδοξη λαϊκή λατρεία. Η συνολική εικόνα δημιουργεί μια ατμόσφαιρα αρμονίας του κόσμου, όπου θεός και άγιοι, ζώα και λουλούδια, διακοσμητικά σχήματα από καρπούς και φύλλα, αποτελούν μια ταιριαστή ενότητα της ζωής. Κάτω από κάθε φυτικό σύμπλεγμα ή παράσταση ερπετού, ζώου ή πτηνού κρύβεται ή προβάλλεται μια θρησκευτική αλήθεια.

Αφάνταστος πλούτος μορφών, έντονη αναγλυφικότητα ,εκπληκτικά χρώματα και θαυμαστή οργάνωση του συνόλου χαρακτηρίζουν το τέμπλο του Αγίου Ιωάννη. Εκπληκτικής τέχνης είναι και οι εικόνες που κοσμούν το τέμπλο οι οποίες έχουν ζωγραφιστεί με την τεχνική της αυγοτέμπερας , και φέρουν φόντο χρυσού με την παλαιά τεχνική του στιλβώματος .φύλλα χρυσού τα οποία παραμένουν αναλλοίωτα στο χρόνο και χαρίζουν την ομορφιά και την επιβλητικότητα που αρμόζει σ΄ ένα έργο ανθρώπινο, αφιερωμένο με αγάπη και σεβασμό στον οίκο του θεού.

Η Συντήρηση

Τη δεκαετία του ΄50 τα τέμπλα επικαλύφθηκαν με χρώμα «μπρουτζίνας» με συνέπεια να χαθούν τα πλούσια χρώματα του ενώ οι εικόνες «μαύρισαν» από την αιθάλη των κεριών αλλά και με το πέρασμα των χρόνων. Το 2011, με πρωτοβουλία του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης η «Γκουβερνιώτισσα», ξεκίνησε η συντήρηση του τέμπλου και των εικόνων. Συντηρητές έργων τέχνης, της Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Ηρακλείου, κατάφεραν να αφαιρέσουν την «μπρουτζίνα» από το ξυλόγλυπτο τέμπλο και να αποκαλυφθούν ξανά οι αρχικοί χρωματισμοί. Επίσης συντήρησαν τις εικόνες του τέμπλου επαναφέροντας τη χαμένη λάμψη και ομορφιά τους. Όλες οι σχετικές διεργασίες έγιναν στα εργαστήρια της Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Ηρακλείου.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ο σταυρός , τα λυπηρά και οι δράκοι που κοσμούν την στέψη του τέμπλου φέρουν εξαιρετικής ποιότητας χρυσό που μετά την αποκάλυψη του φώτισε και λάμπρινε το ναό. Σύμφωνα με μαρτυρίες συγχωριανών μέχρι τη δεκαετία του΄40, στο ναό υπήρχε γυναικωνίτης, ο οποίος άγνωστο για πιο λόγο αφαιρέθηκε. Μετά τη δεκαετία του ΄70 ως ενοριακός ναός χρησιμοποιείται ο ναός του Αγίου Δημητρίου.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Οργανισμός Πολιτισμού και Ανάπτυξης «Η Γκουβερνιώτισσα»
Ποταμιές / Δήμου Χερσονήσου, Ηράκλειο Κρήτης, Τ.Κ. 700 05

ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

+30 2810 241382
Κινητό Τηλέφωνο